İnsan bu, su misali, kıvrım kıvrım akar ya; Bir yanda akan benim, öbür yanda Sakarya. Su iner yokuşlardan, hep basamak basamak; Benimse alın yazım, yokuşlarda susamak. Her şey akar, su, tarih, yıldız, insan ve fikir Oluklar çift; birinden nur akar, birinden kir. Akışta denetlenmiş, büyük, küçük, kainat; Şu çıkan buluta bak, bu inen suya inat!
Uyu yavrum, uyanacak günler var; Yarınları gözetleyen dünler var; Baban şehit, izlerinde ünler var; O izlerde sen de dolaş ninni! Öç gününe tezce ulaş, ninni! Uyu yavrum, yine şimsek çakıyor, Şehit baban gelmiş bize bakıyor Yarasından kızıl kanlar akıyor Bu yarayı dur bağlayım ninni! Sen ağlama ben ağlayım ninni!
Atanın içkisi köpüklü kımız, Arpa suyu içme! dedi bir Kırgız! Evinin yemişi erikle elma, Komşunun bağından hurmayı alma! Başka dile uymaz annenin sesi, Her sözün ararsan vardır Türkçesi! Duymadan düşünme, görme sezmeden, Kendi duygun olsun usunu yeden! Dile, yap! Tanrı’nın sensin bileği, Göktürk’ün sendedir yüce dileği! Demir sana tapar, şimşek baş eğer, Isteme, sen yarat; [...]
Ziya Gökalp Malta’da sürgünde iken Ali Kemal’e cevap olarak yazılmıştır. Ben Türküm! diyorsun, sen Türk değilsin! Ve İslamım! diyorsun, değilsin İslam! Ben, ne ırkım için senden vesika, Ne de dinim için istedim ilam! Türklüğe çalıştım sırf zevkim için, Ummadım bu işten asla mükafat! Bu yüzden bin türlü felaket çektim, Hiç bir an esefle demedim: Heyhat! [...]
Kurt kocadı,kötrüm oldu; Bunu sezen bir genç ayı Yakaladı kurdu, yoldu, Dedi: Haydi tüysüz dayı! Yürü, yine yigitlik sat; Dar et bize yesil yurdu! Piçlerine dedi: Fırsat Kaçırmayın, boğun kurdu! Zavallı kurt öldü, inde Beş yavrusu kaldı öksüz; Fakat bir kaç yıl içinde Bunlar birer yiğit gürbüz Kurt olarak saldırdılar Yeşil yurttan ayıların Vücudunu kaldırdılar [...]
Sürüden koyunlar hep takım takım Ayrılmış, sürüde kalmamış bakım; Asmanın üzümü dağılmış; salkım Olmak ister, fakat bağban nerede? Gideyim, arayım: çoban nerede? Yüce dağlar çökmüş, belleri kalmış, Coşkun ırmakların selleri kalmış, Hanlar yok meydanda, illeri kalmış, Dü.enler çok ama, kalkan nerede? Gideyim arayım: Hakan nerede? Türk yurdu uykuda ey düşman sakın! Uyuyan ülkeye yapılmaz akın. [...]
Uyu yavrum, uyanacak günler var, Yarınları gözetleyen dünler var. Baban şehit izlerinde ünler var. O izlerde sen de dolaş Öç gününe sen tezce ulaş Uyu yavrum, tepesinde haç yatan Camiler vardır bu mu seni ağlatan? Dayanamaz çiğnenmeye bu vatan Camilere götür hilal, Hem yurdu, hem de öcünü al. Ziya Gökalp
Güzel dil,Türkçe bize Baska dil, gece bize İstanbul konusması En saf, en ince bize Lisan sayılır öz Herkesin bildiği söz Manası anlasılan Lügata atmadan göz
Nabızlarımda vuran duygular ki, tarihin Birer derin sesidir, ben sahifelerde değil, Güzide, şanlı, necip ırkımın uzak ve yakın Bütün zaferlerini kalbimin tanininde Nabızlarımda okur,anlar eylerim tebcil. Sahifelerde değil, çünkü Atilla, Cengiz Zaferle ırkımı tetviç eden bu nasiyeler O tuzlu çerçevelerde, o iftiramiz Muhit içinde görünmekte kirli, sermende; Fakat şerefle numayan Sezar ve İskender! Nabızlarımda evet, [...]
