Dil Bilgisi
Mayıs 14, 2009, Uğur | Yorum yok
Dilimizde tonsuz (sert) ünsüzle biten kelimelere gelen ekler tonsuz (sert) ünsüzle başlar: aç-tı, aş-çı, bak-tım, bas-kı, çiçek-ten, düş-kün, geç-tim, ipek-çi, seç-kin, seç-ti, süt-çü.
Ünsüz Türemesi (y, v)
İki ünlünün yan yana bulunduğu bazı alıntı kelimelerde ünlüler arasında y, v sesleri türemiştir: fiyat (< fiat), zayıf (< zaif); konservatuvar, laboratuvar, pisuvar, [...]
“Ünsüz Uyumu ve Ünsüz Düşmesi”...>>
Dil Bilgisi
Mayıs 14, 2009, Uğur | Yorum yok
Bağlaç Olan da, de’nin Yazılışı
Bağlaç olan da, de ayrı yazılır. Kendisinden önceki kelimenin son ünlüsüne bağlı olarak ünlü uyumlarına uyar: Kızı da geldi gelini de. Durumu oğluna da bildirdi. Sen de mi kardeşim? Güç de olsa. Konuşur da konuşur.
UYARI : Ayrı yazılan da, de hiçbir zaman ta, [...]
“Bazı Kelime ve Eklerin Yazılışı”...>>
Dil Bilgisi
Mayıs 14, 2009, Uğur | Yorum yok
1. Sayılar metin içerisinde yazıyla yazılır: bin yıldan beri, dört kardeş, haftanın beşinci günü, üç ayda bir, yüz soru, iki hafta sonra, üçüncü sınıf.
Yaş otuz beş, yolun yarısı eder.
(Cahit Sıtkı Tarancı)
Buna karşılık saat, para tutarı, ölçü, istatistik verilere ilişkin sayılarda rakam kullanılır: 17.30′da, 11.00’de, 1.500.000 [...]
“Sayıların Yazılışı”...>>
Dil Bilgisi
Mayıs 14, 2009, Uğur | 2 yorum
Büyük harflerin kullanıldığı yerler aşağıda sıralanmıştır:
A. Cümle büyük harfle başlar: Ak akçe kara gün içindir.
Hayatta en hakiki mürşit ilimdir, fendir. (Atatürk)
Cümle içinde tırnak veya yay ayraç içine alınan cümleler büyük harfle başlar ve sonlarına uygun noktalama işareti (nokta, soru, ünlem) konur:
Atatürk, “Muhtaç olduğun kudret, damarlarındaki asil [...]
“Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler”...>>
Dil Bilgisi
Mayıs 14, 2009, Uğur | Yorum yok
Belirtisiz isim tamlamaları, sıfat tamlamaları, isnat grupları, birleşik fiiller, ikilemeler, kısaltma grupları ve kalıplaşmış çekimli fiillerden oluşan ifadeler, yeni bir kavramı karşıladıklarında birleşik kelime olurlar: yer çekimi, hanımeli, ses bilgisi; beyaz peynir, açıkgöz, toplu iğne; eli açık, sırtı pek; söz etmek, zikretmek, hasta olmak, gelebilmek, yazadurmak, alıvermek; çoluk çocuk, çıtçıt, altüst; başüstüne, günaydın; sağ ol, [...]
“Birleşik Kelimelerin Yazılışı”...>>
Dil Bilgisi
Mayıs 14, 2009, Uğur | Yorum yok
Deyimlerin Yazılışı
Deyimler ayrı yazılır: akıntıya kürek çekmek, çam devirmek, çanak tutmak, gönlünden geçirmek, göz atmak, kulak asmak, kulak vermek, çantada keklik, devede kulak, yağlı kuyruk, yüz görümlüğü.
İkilemelerin Yazılışı
İkilemeler ayrı yazılır: adım adım, ağır ağır, akın akın, allak bullak, aval aval (bakmak), cır cır (ötmek), çeşit çeşit, derin [...]
“Deyimlerin, İkilemlerin ve Alıntı Kelimelerin Yazılışı”...>>
Dil Bilgisi
Mayıs 14, 2009, Uğur | Yorum yok
Arapça ve Farsça Adların Yazılışı
Arap ve Fars kökenli kişi ve yer adları Türkçenin ses ve yapı özelliklerine göre yazılır: Ahmet, Bedrettin, Fuat, Mehmet, Necmettin, Nizamettin, Ömer, Rıza, Saadettin; Cezayir, Fas, Filistin, Mısır, Suudi Arabistan; Bağdat, Cidde, Erdebil, Halep, İsfahan, İskenderiye, Medine, Mekke, Şam, Şiraz, Tahran, Tebriz, Trablusgarp.
Latin Yazı Sistemini [...]
“Yabancı Özel Adların Yazılışı”...>>
Dil Bilgisi
Mayıs 14, 2009, Uğur | Yorum yok
Duygu ve düşünceleri daha açık ifade etmek, cümlenin yapısını ve duraklama noktalarını belirlemek, okumayı ve anlamayı kolaylaştırmak, sözün vurgu ve ton gibi özelliklerini belirtmek üzere noktalama işaretleri kullanılır.
Noktalama işaretlerinden nokta, virgül, noktalı virgül, iki nokta, üç nokta, soru, ünlem, tırnak işaretleri, ayraç ve kesme ait oldukları kelimelere bitişik olarak yazılır ve kesme dışındaki işaretlerden sonra [...]
“Noktalama İşaretleri”...>>
Dil Bilgisi
Mayıs 14, 2009, Uğur | Yorum yok
Türkçede kelime içinde iki ünlü arasındaki ünsüz, kendinden sonraki ünlüyle hece kurar: a-ra-ba, bi-çi-mi-ne, in-sa-nın, ka-ra-ca, alt-lık, al-dı.
Kelime içinde yan yana gelen ünsüzlerden sonuncusu kendisinden sonraki ünlüyle, diğerleri kendilerinden önceki ünlüyle hece kurar: bir-lik, sev-mek, Türk-çe, Kork-maz.
Batı kökenli kelimeler, Türkçenin hece yapısına göre hecelere ayrılır: band-rol, kont-rol, [...]
“Hece Yapısı ve Satır Sonunda Kelimelerin Bölünmesi”...>>
Dil Bilgisi
Mayıs 14, 2009, Uğur | Yorum yok
Kısaltma; bir kelime, terim veya özel adın, içerdiği harflerden biri veya birkaçı ile daha kısa olarak ifade edilmesi ve simgeleştirilmesidir. Kısaltmalarla ilgili kurallar şunlardır:
1. Kuruluş, kitap, dergi ve yön adlarının kısaltmaları genellikle her kelimenin ilk harfinin büyük olarak yazılmasıyla yapılır: TBMM (Türkiye Büyük Millet Meclisi), TDK (Türk Dil Kurumu), ABD (Amerika Birleşik Devletleri); [...]
“Kısaltmalar”...>>
Dil Bilgisi, Haberler, Türk Dili Ailesi
Mayıs 14, 2009, Uğur | Yorum yok
Atatürk’ün öncülüğünde yapılan Harf Devrimiyle kazandığımız 29 harf yeterlidir. Ne doğudan, ne batıdan harf almak gerekir. Atatürk’ün Harf Devrimini yasayla güvence altına almasının önemi günümüzde daha iyi anlaşılmaktadır; “bazı sesleri daha iyi karşıladığı” sanılan Arap abecesini dinsel açıdan köprü yapmaya çalışmak yanlıştır.
Üstelik çokları bu 29 harfi nasıl söyleyeceğini hâlâ öğrenememiştir. Bu nedenle ikide bir [...]
“29 Harf Yeter”...>>