Subscribe via RSS Feed

Kategori: Atatürk

Atatürk ve Türkçe

A. Dilâçar Birinci Dünya Savaşında, buyruğu altında bulunduğum bir sırada, Atatürk’e dille ilgili bir kitap göstermiş olduğumu hatırlıyorum. Bu, genç Macar Türkologlarından Gy. Németh’in 1916’da Almanca olarak yayımladığı Türkçe dil kitapları serisinden Türkische Grammatik (Türkçe Gramer) idi. Ordumuzda bulunan Almanlar bunu kullanıyordu, bende de bir nüsha vardı. Kitap, Arap yazısı kullanmakla birlikte çevriyazıya da yer [...]

Atatürk ve Müze

ATATÜRK VE MÜZE “Tabiatın esrar dolu sinesine her gün daha çok girmekte olan insan zekası, realiteye kavuşmak için çalışanları tatmin edecek ve insanlık tarihini aydınlatacak ilimler bulmuş ve tespit etmiştir. İşte Arkeoloji ve Antropoloji, o ilimlerin başında gelir. Tarih, bu son ilimlerin bulduğu belgelere dayandıkça temelli olur. Onun içindir ki, bizim tarih belgelerimizin her parçası [...]

Atatürk Döneminde Türkçe ve Türk Dil Kurumu

ATATÜRK DÖNEMİNDE TÜRKÇE ve TÜRK DİL KURUMU Prof. Dr. Şükrü Halûk Akalın Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Atatürk’ün en büyük eseri, gelecek yıl 80. yılını kutlayacağımız Türkiye Cumhuriyetidir. Kurduğu Cumhuriyeti Türk gençliğine armağan eden ve emanet bırakan Atatürk, Ancak, Cumhuriyet ile özdeşleşmiş başka kurumlar da bulunmaktadır. Bu kurumlardan biri de yine [...]

Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti ve Türkçe Devrimi

Araştırmanın Temelleri Atatürk ilke ve devrimleri; Türk devrimi, Türk dili ve Türk Dil Kurumu ile ilgili Atatürk ve sonrası yazarlar ve eserler Araştırmanın Amacı Bu çalışmanın amacı, Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde kurulan Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nde 1925 yılından itibaren başlayan laikleşme sürecinin (tekke ve zaviyelerin kapatılması, eğitim birliği, halifeliğin kaldırılması) yeni Türk alfabesinin kabulü [...]

İbadet Dili Olarak Türkçe ve Atatürk’ün Düşünceleri

İBADET DİLİ OLARAK TÜRKÇE VE ATATÜRK’ÜN BU KONUDAKİ DÜŞÜNCELERİ Prof. Dr. Hamza ZÜLFİKAR Türklerin Şamanizm, Budizm, Manihaizm gibi dinleri terk edip İslâmiyeti kabul etmeleri 900′lü yılların ilk yarısına rastlar. Talas Meydan Savaşı’nda (751) Arapların Çinlileri yenip Orta Asya’da üstünlük sağlamaları, yeni bir dinin temsilcileri olarak ortaya çıkmaları Türklerin dikkatini çekmiştir. Türkler, Orta Asya’da Arap hâkimiyeti [...]

Atatürk’ün Ürettiği Geometri Terimlerinden Birkaçı

Sivas Lisesi’nde Geometri ders verirken – 13 Kasım 1937 Atatürk, 1936 ve 1937 yıllarında yazdığı Geometri kitabında geometriye birçok yeni Türkçe sözcük kazandırarak bilimin Türkçeyle yapılmasına önderlik etmiştir. açı açıortay beşgen daraçı dikdörtgen dikey dikey üçgen düşey düzey eğik eğri eşit içtersaçılar kare kiriş koni oran orantı teğet tersaçılar türev üçgen varsayı yamuk yatay yöndeş [...]

Atatürk bilim ve eğitim dili hakkında ne demişti…

Atatürk bilim ve eğitim dili hakkında ne demişti… Bağımsızlık ruhunun temelinde kimlik bilinci, kişilik, onur/haysiyet duygusu, ve özgüven yatar. “Bağımsızlık benim karakterimdir” diyen Atatürk onun için halkımızın kimlik, kişilik, onur, ve özgüveni üzerinde durdu. Kafalar, gönüller bağımsız olmadan, ülkenin ne iktisâdı, ne savunması, ne de dış siyaseti bağımsız olabilirdi. Atatürk “Türk Kimliğini” Türkçe ile tanımlamıştır. [...]

Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkında Kanun

Kanun Numarası: 1353 Kabul Tarihi: 01/11/1928 Yayımlandığı R.Gazete: Tarih: 03/11/1928 Sayı: 1030 Yayımlandığı Düstur: Tertip: 3 Cilt: 10 Sayfa: 3 1920′LERİN TÜRKÇESİYLE MADDE 4 Halk tarafından vakı müracaatlardan eski Arap harfleriyle yazılı olanlarının kabulü 1929 Haziranının birinci gününe kadar caizdir. 1928 senesi Kanunuevvelinin iptidasından itibaren Türkçe hususi veya resmi levha‚ tabela‚ ilan‚ reklam ve sinema [...]

Atatürk ve Türk Dil Kurumu

TDK’nin kurucu ve koruyucu (hami) başkanı Yüce Atatürk, 12 Temmuz 1932 tarihinden itibaren ölünceye dek TDK ile yakından ilgilenmiş; çalışmalarını takip etmiş, bazen Genel Merkez Kurulu ve Terim Kolu toplantılarına başkanlık yapmış, bazen de bazı yönetici ve üyelerle sofrasında uzun uzadıya Kurum çalışmalarını ele almış, yönlendirici uyarılarda, tavsiyelerde bulunmuştur. Bu yazımızda, Atatürk’ün hayatında TDK’nin nasıl [...]

Atatürk ve Türk Dili

Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk’u yazmadan önce Orhun Yazıtlarının Necip Asım Yazıksız tarafından yayımlanan metnini en ince ayrıntısına kadar okuyup incelemiştir. Türk tarihinin sayfalarına göz atıldığında Türk Milleti’nin en zor anlarda bile başsız ve devletsiz kalmadığı, kendi kendini idare etme gücüne ve yeteneğine sahip olduğu görülür. Nitekim Türk Milleti, en zor dönemlerinden birini yaşarken, Büyük [...]

Atatürk’ün Vasiyeti ve Türk Dil Kurumu

ATATÜRK’ÜN “VASİYETNAMESİ” “Dolmabahçe: 5-9- 1938 Malik olduğum bütün nukut ve hisse senetleri ile Çankaya’daki menkul ve gayri menkul emvalimi Cumhuriyet Halk Partisine atideki şartlarla, terk ve vasiyet ediyorum: 1) Mevkut ve hisse senetleri, şimdiki gibi, İş Bankası tarafından nemalandırılacaktır. 2) Her seneki nemadan, bana nispetleri şerefi mahfuz kaldıkça, yaşadıkları müddetçe Makbule’ye ayda 1000, Afet’e 800, [...]