Dersimiz Türkçe Kategorisi

Dil Bilgisi

Yazım Kılavuzu

Mayıs 14, 2009, Uğur  |  Yorum yok

Ses, Harf ve Türk Alfabesi
Sesler ve Ses Uyumları
Düzeltme İşareti
Büyük Ünlü Uyumu
Küçük Ünlü Uyumu
Ünlü Düşmesi
Ünsüz Uyumu ve Ünsüz Düşmesi
Bazı Kelime ve Eklerin Yazılışı
Sayıların Yazılışı
Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler

Devamını oku »

Dil Bilgisi

Ses, Harf ve Türk Alfabesi

Mayıs 14, 2009, Uğur  |  2 Yorum

Akciğerlerden gelen havanın ses yolunda meydana getirdiği titreşime ses denir. Ses, dili oluşturan en küçük birimdir. Harf ise sesin yazıdaki karşılığıdır.
Bir dildeki harflerin belirli bir sıraya dizilmiş bütününe alfabe denir.
Türk alfabesi, Latin harfleri esas alınarak 1.XI.1928 gün ve 1353 sayılı Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkında Kanun ile kabul edilmiştir. Bu Kanun’a göre, Türk [...]

Devamını oku »

Dil Bilgisi

Sesler ve Ses Uyumları

Mayıs 14, 2009, Uğur  |  Yorum yok

Türkçede sesler, ünlüler ve ünsüzler olmak üzere iki ana gruba ayrılır.
Ünlülerin Nitelikleri
Ses yolunda herhangi bir engele çarpmadan çıkan seslere ünlü denir. Türkçede sekiz ünlü vardır: a, e, ı, i, o, ö, u, ü.
Ünlüler şu biçimde sınıflandırılır:
A. Çıkış yeri ve dilin durumuna göre:

1.        Kalın [...]

Devamını oku »

Dil Bilgisi

Düzeltme İşareti

Mayıs 14, 2009, Uğur  |  Yorum yok

Düzeltme işaretinin  kullanılacağı yerler aşağıda gösterilmiştir:
1. Yazılışları bir, anlamları ve okunuşları ayrı olan kelimeleri ayırt etmek için, okunuşları uzun olan ünlülerin üzerine konur: adem (yokluk), âdem (insan); adet (sayı), âdet (gelenek, alışkanlık); alem (bayrak), âlem (dünya, evren); alim (her şeyi bilen), âlim (bilgin); aşık (eklem kemiği), âşık (vurgun, tutkun); hakim [...]

Devamını oku »

Dil Bilgisi

Büyük Ünlü Uyumu

Mayıs 14, 2009, Uğur  |  Yorum yok

Bir kelimenin birinci hecesinde kalın bir ünlü (a, ı, o, u) bulunuyorsa, diğer hecelerdeki ünlüler de kalın; ince bir ünlü (e, i, ö, ü) bulunuyorsa diğer hecelerdeki ünlüler de ince olur: adım, ağız, ayak, boyun, boyunduruk, burun, dalga, dudak, duvak, kırlangıç; beşik, bilezik, gelincik, gözlük, üzengi, vergi, yüzük. Buna büyük ünlü [...]

Devamını oku »

Dil Bilgisi

Küçük Ünlü Uyumu

Mayıs 14, 2009, Uğur  |  Yorum yok

Küçük ünlü uyumu kuralı iki yönlüdür:
1. Bir kelimenin ilk hecesinde düz ünlü (a, e, ı, i) varsa son­raki hecelerde de düz ünlü bulunur: anlaşmak, yanaşmak, kayıkçı, ısırmak, ılıklaşmak, seslenmek, yelek, bilek, çilek.
2. Bir kelimenin ilk hecesinde yuvarlak ünlü (o, ö, u, ü) varsa bunu izleyen [...]

Devamını oku »

Dil Bilgisi

Ünlü Düşmesi

Mayıs 14, 2009, Uğur  |  Yorum yok

İkinci hecesinde dar ünlü bulunan iki heceli kelimeler ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında ikinci hecelerindeki dar ünlüler genellikle düşer: ağız / ağzı, alın / alnı, bağır / bağra, bağrım, beniz / benzi, beyin / beynimiz, boyun / boynu, böğür / böğrüm, burun / burnu, geniz / genzi, göğüs / göğsün, gönül / gönlünüz, karın / [...]

Devamını oku »

Dil Bilgisi

Ünsüz Uyumu ve Ünsüz Düşmesi

Mayıs 14, 2009, Uğur  |  Yorum yok

Dilimizde tonsuz (sert) ünsüzle biten kelimelere gelen ekler tonsuz (sert) ünsüzle başlar: aç-tı, aş-çı, bak-tım, bas-kı, çiçek-ten, düş-kün, geç-tim, ipek-çi, seç-kin, seç-ti, süt-çü.
Ünsüz Türemesi (y, v)
İki ünlünün yan yana bulunduğu bazı alıntı kelimelerde ünlüler arasında y, v sesleri türemiştir: fiyat (< fiat), zayıf (< zaif); konservatuvar, labora­tuvar, pisuvar, [...]

Devamını oku »

Dil Bilgisi

Bazı Kelime ve Eklerin Yazılışı

Mayıs 14, 2009, Uğur  |  Yorum yok

Bağlaç Olan da, de’nin Yazılışı
Bağlaç olan da, de ayrı yazılır. Kendisinden önceki kelimenin son ünlüsüne bağlı olarak ünlü uyumlarına uyar: Kızı da geldi gelini de. Durumu oğluna da bildirdi. Sen de mi kardeşim? Güç de olsa. Konuşur da konuşur.
UYARI : Ayrı yazılan da, de hiçbir zaman ta, [...]

Devamını oku »

Dil Bilgisi

Sayıların Yazılışı

Mayıs 14, 2009, Uğur  |  Yorum yok

1. Sayılar metin içerisinde yazıyla yazılır: bin yıldan beri, dört kardeş, haf­tanın beşinci günü, üç ayda bir, yüz soru, iki hafta sonra, üçüncü sınıf.
Yaş otuz beş, yolun yarısı eder.
(Cahit Sıtkı Tarancı)
Buna karşılık saat, para tutarı, ölçü, istatistik verilere ilişkin sayılarda rakam kullanılır: 17.30′da, 11.00’de, 1.500.000 [...]

Devamını oku »

Dil Bilgisi

Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler

Mayıs 14, 2009, Uğur  |  2 Yorum

Büyük harflerin kullanıldığı yerler aşağıda sıralanmıştır:
A. Cümle büyük harfle başlar: Ak akçe kara gün içindir.
Hayatta en hakiki mürşit ilimdir, fendir. (Atatürk)
Cümle içinde tırnak veya yay ayraç içine alınan cümleler büyük harfle başlar ve sonlarına uygun noktalama işareti (nokta, soru, ünlem) konur:
Atatürk, “Muhtaç olduğun kudret, damarlarındaki asil [...]

Devamını oku »