Yazım Kılavuzu
Ses, Harf ve Türk Alfabesi Sesler ve Ses Uyumları Düzeltme İşareti Büyük Ünlü Uyumu Küçük Ünlü Uyumu Ünlü Düşmesi Ünsüz Uyumu ve Ünsüz Düşmesi Bazı Kelime ve Eklerin Yazılışı Sayıların Yazılışı Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler
Kategori: Dil Bilgisi
14 Mayıs 2009 | Yorum yok | Yazıyı Görüntüle
Ses, Harf ve Türk Alfabesi
Akciğerlerden gelen havanın ses yolunda meydana getirdiği titreşime ses denir. Ses, dili oluşturan en küçük birimdir. Harf ise sesin yazıdaki karşılığıdır. Bir dildeki harflerin belirli bir sıraya dizilmiş bütününe alfabe denir. Türk alfabesi, Latin harfleri esas alınarak 1.XI.1928 gün ve 1353 sayılı Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkında Kanun ile kabul edilmiştir. Bu Kanun’a göre, [...]
14 Mayıs 2009 | 2 yorum | Yazıyı Görüntüle
Sesler ve Ses Uyumları
Türkçede sesler, ünlüler ve ünsüzler olmak üzere iki ana gruba ayrılır. Ünlülerin Nitelikleri Ses yolunda herhangi bir engele çarpmadan çıkan seslere ünlü denir. Türkçede sekiz ünlü vardır: a, e, ı, i, o, ö, u, ü. Ünlüler şu biçimde sınıflandırılır: A. Çıkış yeri ve dilin durumuna göre: 1. Kalın ünlüler: a, ı, o, u. 2. İnce [...]
14 Mayıs 2009 | Yorum yok | Yazıyı Görüntüle
Düzeltme İşareti
Düzeltme işaretinin kullanılacağı yerler aşağıda gösterilmiştir: 1. Yazılışları bir, anlamları ve okunuşları ayrı olan kelimeleri ayırt etmek için, okunuşları uzun olan ünlülerin üzerine konur: adem (yokluk), âdem (insan); adet (sayı), âdet (gelenek, alışkanlık); alem (bayrak), âlem (dünya, evren); alim (her şeyi bilen), âlim (bilgin); aşık (eklem kemiği), âşık (vurgun, tutkun); hakim (hikmet sahibi), hâkim (yargıç); [...]
14 Mayıs 2009 | Yorum yok | Yazıyı Görüntüle
Büyük Ünlü Uyumu
Bir kelimenin birinci hecesinde kalın bir ünlü (a, ı, o, u) bulunuyorsa, diğer hecelerdeki ünlüler de kalın; ince bir ünlü (e, i, ö, ü) bulunuyorsa diğer hecelerdeki ünlüler de ince olur: adım, ağız, ayak, boyun, boyunduruk, burun, dalga, dudak, duvak, kırlangıç; beşik, bilezik, gelincik, gözlük, üzengi, vergi, yüzük. Buna büyük ünlü uyumu adı verilir. Büyük [...]
14 Mayıs 2009 | Yorum yok | Yazıyı Görüntüle
Küçük Ünlü Uyumu
Küçük ünlü uyumu kuralı iki yönlüdür: 1. Bir kelimenin ilk hecesinde düz ünlü (a, e, ı, i) varsa sonraki hecelerde de düz ünlü bulunur: anlaşmak, yanaşmak, kayıkçı, ısırmak, ılıklaşmak, seslenmek, yelek, bilek, çilek. 2. Bir kelimenin ilk hecesinde yuvarlak ünlü (o, ö, u, ü) varsa bunu izleyen ilk hecede dar yuvarlak (u, ü) veya geniş [...]
14 Mayıs 2009 | Yorum yok | Yazıyı Görüntüle
Ünlü Düşmesi
İkinci hecesinde dar ünlü bulunan iki heceli kelimeler ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında ikinci hecelerindeki dar ünlüler genellikle düşer: ağız / ağzı, alın / alnı, bağır / bağra, bağrım, beniz / benzi, beyin / beynimiz, boyun / boynu, böğür / böğrüm, burun / burnu, geniz / genzi, göğüs / göğsün, gönül / gönlünüz, karın / [...]
14 Mayıs 2009 | Yorum yok | Yazıyı Görüntüle
Ünsüz Uyumu ve Ünsüz Düşmesi
Dilimizde tonsuz (sert) ünsüzle biten kelimelere gelen ekler tonsuz (sert) ünsüzle başlar: aç-tı, aş-çı, bak-tım, bas-kı, çiçek-ten, düş-kün, geç-tim, ipek-çi, seç-kin, seç-ti, süt-çü. Ünsüz Türemesi (y, v) İki ünlünün yan yana bulunduğu bazı alıntı kelimelerde ünlüler arasında y, v sesleri türemiştir: fiyat (< fiat), zayıf (< zaif); konservatuvar, laboratuvar, pisuvar, repertuvar, tretuvar, tuval, tuvalet. Ünsüz [...]
14 Mayıs 2009 | Yorum yok | Yazıyı Görüntüle
Bazı Kelime ve Eklerin Yazılışı
Bağlaç Olan da, de’nin Yazılışı Bağlaç olan da, de ayrı yazılır. Kendisinden önceki kelimenin son ünlüsüne bağlı olarak ünlü uyumlarına uyar: Kızı da geldi gelini de. Durumu oğluna da bildirdi. Sen de mi kardeşim? Güç de olsa. Konuşur da konuşur. UYARI : Ayrı yazılan da, de hiçbir zaman ta, te biçiminde yazılmaz. UYARI : Ya [...]
14 Mayıs 2009 | Yorum yok | Yazıyı Görüntüle
Sayıların Yazılışı
1. Sayılar metin içerisinde yazıyla yazılır: bin yıldan beri, dört kardeş, haftanın beşinci günü, üç ayda bir, yüz soru, iki hafta sonra, üçüncü sınıf. Yaş otuz beş, yolun yarısı eder. (Cahit Sıtkı Tarancı) Buna karşılık saat, para tutarı, ölçü, istatistik verilere ilişkin sayılarda rakam kullanılır: 17.30′da, 11.00’de, 1.500.000 lira, 25 kilogram, 150 kilometre, 15 metre [...]
14 Mayıs 2009 | Yorum yok | Yazıyı Görüntüle
Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler
Büyük harflerin kullanıldığı yerler aşağıda sıralanmıştır: A. Cümle büyük harfle başlar: Ak akçe kara gün içindir. Hayatta en hakiki mürşit ilimdir, fendir. (Atatürk) Cümle içinde tırnak veya yay ayraç içine alınan cümleler büyük harfle başlar ve sonlarına uygun noktalama işareti (nokta, soru, ünlem) konur: Atatürk, “Muhtaç olduğun kudret, damarlarındaki asil kanda mevcuttur!” diyor. Anadolu kentlerini, [...]
14 Mayıs 2009 | 2 yorum | Yazıyı Görüntüle