Türkçe Sözlük’ten şehir efsanesi: (isim) Gerçek olmadığı hâlde kulaktan kulağa yayılan ve yeni eklemelerle herkes tarafından anlatılan olay, kent efsanesi. Yabancı Kelimelere Karşılıklar flaşör: Fransızca flaşör (flasheur) sözü “Taşıtlarda uyarı için dört sinyal lambasının aynı anda yanıp sönmesini sağlayan düzenek.” anlamındadır. Bu söz yerine dilimizde Türkçe dörtlü karşılığı bulunmakta ve kullanılmaktadır. Kaynak: TDK
Türkçe Sözlük’ten biçimlendirmek: (-i) 1. Bir şeye belirli bir biçim vermek, şekillendirmek: “Parmaklar artık kuvvetin değil, deli eden arzunun gücünü biçimlendiriyordu.”- T. Buğra. 2. bilişim Yazı ve simgeleri bilgisayara elverişli duruma getirmek. 3. bilişim Bilgisayarda disket vb.ni kullanılabilir duruma getirmek veya disket vb.ni zararlı ögelerden temizlemek. Yabancı Kelimelere Karşılıklar orjinal: Fransızca orijinal (original) sözü “Yalnız [...]
Türkçe Sözlük’ten bir dokun bin ah işit (veya dinle) (kâseifağfurdan): “İnsanları konuşturmak için biraz dertlerini deşmek yeter” anlamında kullanılan bir söz. Yabancı Kelimelere Karşılıklar mortgage: İngilizce bu söz “Bir taşınmazın ipotek edilmek suretiyle uzun vadeli krediyle satın alınması.” anlamında kullanılmaktadır. Bu söz için Kurumumuzca tutulu satış (tutsat) karşılığı önerilmiştir. Kaynak: TDK
Türkçe Sözlük’ten suya götürüp susuz getirmek: Herhangi bir işte akıl, zekâ, deneyim ve kurnazlıkla bir diğerini alt etmek. Yabancı Kelimelere Karşılıklar mesaj: Fransızca (message) bu söz “Yazı veya sözle verilen, gönderilen bilgi.” anlamındadır. Bu söz için dilimizde ileti karşılığı bulunmaktadır. Kaynak: TDK
Hayat perdenin arkasında; Hayatın öte yakasında. Şu gaflet yüklü insana bak; Kendinden varlık cakasında. Ve aşksız yobaz… İşi gücü, Namazla cennet takasında. Tam dört asırdır Müslümanlık, Cansız etiket markasında. Kur’an kalbi kör ezbercide, Din, üfürükçü muskasında. Batı, batı der çırpınırlar, Batı tükürük hokkasında. Makine dimdik demirden put, İnsanoğlu ruh laçkasında. Hürriyet nerde, söyleyeyim: Hakka esaret [...]
MİLLİ KÜLTÜR Unutma, unutturma, unutturtma (m.f.y.) Milli kültürümüze daima sahip çıkmamız gerekir; bizi biz yapan değerlere sahip çıkmazsak, yerine koyacak başka bir değer bulamayız. Bizden sonraki ‘neslin’ yerine koyacak başka bir şeyi var mıdır? Medenileşme, çağdaşlaşma safsatası ve şimdi de küreselleşme zihniyeti içinde, milli kültürümüz önce gevşetilmiş sonra da eritilmeye mahkûm edilmiştir. Bizi, biz yapan [...]
Ziya Gökalp Malta’da sürgünde iken Ali Kemal’e cevap olarak yazılmıştır. Ben Türküm! diyorsun, sen Türk değilsin! Ve İslamım! diyorsun, değilsin İslam! Ben, ne ırkım için senden vesika, Ne de dinim için istedim ilam! Türklüğe çalıştım sırf zevkim için, Ummadım bu işten asla mükafat! Bu yüzden bin türlü felaket çektim, Hiç bir an esefle demedim: Heyhat! [...]
Ancak bir sömürge ülkesinde, temel dersler yabancı bir dilde okutulur. Resmen sömürge olmamış bir ülkede eğitimin yabancı dilde yapılmasının, Türkiye dışında bir örneği varsa, bilmiyorum. Dil ile düşünüş biçiminde doğrudan bir ilişki vardır. 50 yıldır, Türkiye Cumhuriyeti, diline, kültürüne yabancı gençler yetiştirerek, kendi kuyusunu kazıyor. Sonuçta, hiçbir dilde düşünme becerisine tam sahip olmayan, kendi dilini [...]
UNESCO Doğumunun 1000. Yılı Dolayısı ile 2008 KAŞGARLI MAHMUD YILI KAŞGARLI MAHMUD ULUSLARARASI HİKÂYE YARIŞMASI Türkçenin ilk ansiklopedik sözlüğünü hazırlayan büyük bilgin Kaşgarlı Mahmut’un Doğumunun 1000. Yılı vesilesiyle, Türkçenin değişik lehçe ve şivelerinin konuşulduğu ülkelerde yapılmak üzere bir hikâye yarışması düzenlenmiştir. Yarışma, “UNESCO 2008 Kaşgarlı Mahmut Yılı” programı kapsamında Türkçe konuşan bütün ülkelerde eş zamanlı [...]
Her dil, kendisine göre bir yapı ve işleyiş düzenine sahiptir. Dilin bu yapı ve işleyiş düzenine, “dil bilgisi” veya “gramer” adı verilmektedir. “Yozlaşma” kavramını, dilin işte bu kendi yapı ve işleyişinde görülen bozulmaları, düzensizlikleri anlatmak üzere kullanıyoruz. Dilde yozlaşma, dilin işleyiş özellikleri olan geçerli kurallarını bir tarafa atıp dili gelişigüzel kullanarak, yapı ve işleyişindeki kuralların [...]
Diller için fakirlik-zenginlik veya ilkellik-gelişmişlik kavramlarından bahsedilir. Ancak dil, bir imkânlar alanı olarak kendi kendine ne zengin ne fakirdir. Bu sebeple, diller için kullanılan fakirlik-zenginlik kavramları, aslında dilin kendisine ait değildir; dili kullananların düşünme ve görmelerinin, hayat karşısındaki tavırlarının, zihin faaliyetlerinin fakirlik ve zenginliğinin dile yansımasıdır. Dilleri zenginliği, kelime zenginliği ve şekil zenginliği olmak üzere [...]
